Tο τσάι και o καφές προκαλούν οστεοπόρωση μετά τα 65 - Τι να διαλέξεις

Ο καφές ή/και το τσάι είναι μέρος της καθημερινής διατροφής εδώ και δεκαετίες. Μια νέα επιστημονική μελέτη, όμως, υποστηρίζει ότι αυτή η απλή καθημερινή συνήθεια ίσως επηρεάζει και κάτι πολύ πιο σημαντικό: την υγεία των οστών μετά τα 65. Σύμφωνα με τα ευρήματα, η επιλογή ανάμεσα σε τσάι και καφέ μπορεί να συνδέεται με διαφορετικό κίνδυνο εμφάνισης οστεοπόρωσης, μιας πάθησης που επηρεάζει εκατομμύρια γυναίκες παγκοσμίως.

Πώς προκαλείται η οστεοπόρωση

Η οστεοπόρωση είναι ιδιαίτερα συχνή μετά την εμμηνόπαυση, όταν τα επίπεδα οιστρογόνων μειώνονται σημαντικά. Η συγκεκριμένη ορμόνη παίζει βασικό ρόλο στη διατήρηση της οστικής μάζας και όταν τα επίπεδά της πέφτουν, τα οστά αρχίζουν σταδιακά να γίνονται πιο αδύναμα και εύθραυστα. Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο καταγμάτων, ειδικά στο ισχίο, στη σπονδυλική στήλη και στους καρπούς. Οι τραυματισμοί αυτοί συχνά δυσκολεύουν σημαντικά την καθημερινότητα των ηλικιωμένων και σε αρκετές περιπτώσεις οδηγούν ακόμη και σε απώλεια ανεξαρτησίας.

Η νέα έρευνα πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου Flinders στην Αυστραλία και βασίστηκε σε δεδομένα σχεδόν 9.700 γυναικών άνω των 65 ετών στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι συμμετέχουσες παρακολουθήθηκαν για περίπου δέκα χρόνια και σε διάφορες χρονικές στιγμές κλήθηκαν να απαντήσουν σε ερωτηματολόγια σχετικά με τις διατροφικές τους συνήθειες, συμπεριλαμβανομένης της κατανάλωσης καφέ και τσαγιού. Παράλληλα, μέσω ειδικών ακτινολογικών εξετάσεων, μετρήθηκε η οστική πυκνότητα των γυναικών, η οποία και θεωρείται ένας από τους βασικότερους δείκτες για την εκτίμηση του κινδύνου οστεοπόρωσης. Όσο χαμηλότερη είναι, τόσο πιο πιθανό είναι τα οστά να σπάνε εύκολα. Οι μετρήσεις επικεντρώθηκαν κυρίως στο ισχίο και στο άνω τμήμα του μηριαίου οστού, περιοχές που επηρεάζονται συχνά από σοβαρά κατάγματα σε μεγαλύτερες ηλικίες.

Γιατί οι γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση κινδυνεύουν περισσότερο 

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι γυναίκες που κατανάλωναν τακτικά τσάι είχαν ελαφρώς υψηλότερη οστική πυκνότητα στο ισχίο σε σύγκριση με όσες δεν έπιναν σχεδόν καθόλου. Η διαφορά δεν ήταν τεράστια, αλλά κρίθηκε στατιστικά σημαντική. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι αυτό μπορεί να σχετίζεται με τις κατεχίνες, ουσίες που περιέχονται στο τσάι και φαίνεται να επηρεάζουν θετικά τα κύτταρα που συμμετέχουν στη δημιουργία νέου οστού. Μάλιστα, το πιθανό όφελος του τσαγιού φάνηκε πιο έντονο σε γυναίκες με παχυσαρκία. Οι ερευνητές δεν μπορούν ακόμη να εξηγήσουν πλήρως γιατί συμβαίνει αυτό, ωστόσο θεωρούν ότι ίσως σχετίζεται με τον τρόπο που το λίπος, οι ορμόνες και ο μεταβολισμός αλληλεπιδρούν με την υγεία των οστών. Σε κάθε περίπτωση, τα αποτελέσματα ενισχύουν την εικόνα ότι ακόμη και μικρές διατροφικές συνήθειες μπορεί να έχουν μακροπρόθεσμη επίδραση στο σώμα.

Η εικόνα για τον καφέ ήταν πιο σύνθετη. Οι γυναίκες που έπιναν πάνω από πέντε φλιτζάνια καφέ την ημέρα εμφάνιζαν συχνότερα χαμηλότερη οστική πυκνότητα. Αυτό συμφωνεί με παλαιότερες έρευνες που έχουν δείξει ότι η υπερβολική καφεΐνη μπορεί να επηρεάζει την απορρόφηση ασβεστίου από τον οργανισμό. Παρόλα αυτά, οι επιστήμονες ξεκαθαρίζουν ότι η μέτρια κατανάλωση καφέ δεν φαίνεται να αποτελεί σοβαρό πρόβλημα για τις περισσότερες γυναίκες.

Ο καφές, το αλκοόλ και η υγεία των οστών 

Ένα ακόμη ενδιαφέρον εύρημα ήταν ότι η κατανάλωση καφέ συνδέθηκε με χαμηλότερη οστική πυκνότητα στον μηρό κυρίως σε γυναίκες που κατανάλωναν περισσότερο αλκοόλ στη διάρκεια της ζωής τους. Αυτό ενισχύει την υπόθεση ότι ο συνδυασμός διαφορετικών παραγόντων μπορεί να επιβαρύνει περισσότερο τα οστά από ό,τι κάθε συνήθεια ξεχωριστά. Οι ειδικοί τονίζουν ότι η υγεία των οστών δεν εξαρτάται από μία μόνο τροφή ή ρόφημα, αλλά από τη συνολική εικόνα του τρόπου ζωής.

Οι ίδιοι οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι τα αποτελέσματα δεν σημαίνουν πως οι γυναίκες πρέπει να σταματήσουν τον καφέ ή να αρχίσουν να πίνουν υπερβολικές ποσότητες τσαγιού. Επισημαίνουν όμως ότι η μέτρια κατανάλωση τσαγιού ίσως αποτελεί μια απλή συνήθεια που μπορεί να βοηθήσει στην προστασία των οστών με την πάροδο των χρόνων. Υπενθυμίζουν επίσης ότι η επαρκής πρόσληψη ασβεστίου και βιταμίνης D, η σωματική άσκηση και η αποφυγή καπνίσματος παραμένουν οι σημαντικότεροι παράγοντες πρόληψης της οστεοπόρωσης.